Teoretycznie możliwe jest wniesienie pozwu do polskiego sądu, jednak w praktyce pojawia się szereg istotnych trudności, w tym:
- Brak osobowości prawnej oddziału
Oddział Państwowego Przedsiębiorstwa „Dokument” w Polsce zarejestrowany jest jako oddział zagranicznego przedsiębiorstwa, które nie posiada osobowości prawnej.
Dowodem na brak osobowości prawnej Oddziału Państwowego Przedsiębiorstwa „Dokument” w Polsce jest zarządzenie nr 14 z dnia 03.05.2022 r., wydane przez Państwowe Przedsiębiorstwo „Dokument” w porozumieniu z Państwową Służbą Migracyjną Ukrainy.
Zgodnie z tym zarządzeniem oraz na podstawie przepisów Kodeksu Gospodarczego Ukrainy i Kodeksu Cywilnego Ukrainy utworzono odrębny dział strukturalny Państwowego Przedsiębiorstwa „Dokument” – Oddział w Polsce, który:
. Nie posiada statusu osoby prawnej,
. Funkcjonuje jako część strukturalna przedsiębiorstwa macierzystego na Ukrainie.
To oznacza, że oddział nie może samodzielnie występować jako strona procesowa przed sądami w Polsce, gdyż:
. Nie posiada zdolności prawnej ani zdolności sądowej wymaganych przez polski Kodeks Postępowania Cywilnego (art. 64 § 1 k.p.c.).
Z tego względu, wszelkie roszczenia kierowane przeciwko Państwowemu Przedsiębiorstwu „Dokument” Oddział w Polsce” musiałyby być wniesione bezpośrednio przeciwko jego macierzystej jednostce na Ukrainie.
. Stwierdzenie przez sąd braku zdolności sądowej strony skutkuje odrzuceniem pozwu (art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.).
2. Zastosowanie prawa ukraińskiego
Nawet w przypadku wniesienia pozwu przeciwko głównej jednostce PP „Dokument” (na Ukrainie), sąd polski byłby zobowiązany rozpatrywać sprawę zgodnie z ukraińskim prawem:
. Aby uzyskać informacje o prawie, sąd będzie musiał, zgodnie z przepisami Umowy dwustronnej między Ukrainą a Rzecząpospolitą Polską o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych (Dz.U.1994.96.465), skierować wniosek za pośrednictwem polskiego Ministerstwa Sprawiedliwości do ukraińskiego Ministerstwa Sprawiedliwości. Proces ten może potrwać, ponieważ wymaga Formalnego przygotowania i przekazania dokumentów.
. Aby przyśpieszyć proces, sąd może również zlecić mi, jako prawnikowi zagranicznemu, sporządzenie profesjonalnej opinii na temat stosowania ukraińskiego prawa konsumenckiego. Sporządzenie opinii przez prawnika zagranicznego jest zazwyczaj szybsze niż oczekiwanie na oficjalną odpowiedź ukraińskiego Ministerstwa Sprawiedliwości w ramach międzynarodowej pomocy prawnej.
3. Tłumaczenie dokumentów
Wszelkie dokumenty składane w polskim sądzie, sporządzone w języku obcym (w tym ukraińskim), muszą być przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego.
Proces dowodowy wymagałby przedstawienia dokumentacji w języku polskim. Oznacza to konieczność tłumaczenia przysięgłego wszystkich dokumentów, takich jak:
. Dokumenty założycielskie PP „Dokument”;
. Umowy zawierane z klientami (w tym Umowa publiczna o świadczeniu usług);
. Zarządzenia Państwowej Służby Migracyjnej Ukrainy i PP „Dokument”;
. Pozostałe dokumenty związane z działalnością oddziału.
Podsumowanie
Pozew przeciwko PP „Dokument” Oddział w Polsce” jest prawnie i proceduralnie utrudniony z uwagi na brak osobowości prawnej oddziału, konieczność stosowania ukraińskiego prawa oraz wysokie koszty tłumaczeń i innych działań procesowych.
Jeśli chcecie walczyć o swoje prawa, istnieje skuteczniejszy sposób – zwrócenie się do ukraińskich sądów. Proces ten będzie szybszy, bardziej przejrzysty i mniej kosztowny.
W celu uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej w kwestiach związanych z ochroną konsumentów w Polsce można skontaktować się z następującymi organizacjami:
. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK):
Infolinia konsumencka:
801 440 220
222 66 76 76
. Fundacja Konsumentów:
Email: fundacja@konsumenci.org
autor: Адвокат Valeriia Vakulina
Ukrainian 
Polish